Hoe herken je fake news en wat als je het per ongeluk zelf deelde?

Zowel online als offline durven mensen elkaar wel eens te verwijten van fake news te verspreiden. Maar wanneer spreek je nu precies over nepnieuws?

Het zijn berichten die:

  • onware informatie bevatten,
  • met opzet gemaakt en verspreid zijn om je te misleiden,
  • met een specifieke reden gemaakt en verspreid worden: zoals politieke stemmen winnen of geld verdienen.
Uit een rapport van Science Magazine

Meer informatie vind je hier (Mediawijs) en hier (Wat Wat).

“Hoe herken ik fake news?”

Uit onderzoek van de Arteveldehogeschool blijkt dat jongeren nepnieuws moeilijk herkennen. 

Dat is ook logisch.

Het is immers niet altijd duidelijk wat nu wel of niet fake news is. Daarom is het belangrijk dat je de informatie altijd even kritisch bekijkt vooraleer je het zelf verder deelt.

Dit is hoe je info (in artikels, een tweet, een video, een TikTok en meer) kritisch analyseert:

  • Als je de informatie maar op één plaats terugvindt, mag je beginnen te twijfelen.
  • Kijk naar de datum, een oud artikel dat weer bovengehaald wordt, is vaak nu niet meer relevant.
  • Via Google Reversed Image Search kan je checken of de bijgevoegde foto’s bewerkt zijn, of dat het werkelijk een originele prent is.
  • Wie is de auteur en wat vind je online over hen terug?
  • In het geval van een TikTokvideo: tik op het geluid en achterhaal wanneer het eerder gebruikt werd. Is het een origineel geluid of wordt het gebruikt bij het verspreiden van desinformatie?

Meer informatie vind je hier (Mediawijs). 

“Ai, ik heb per ongeluk fake news gedeeld.”

Het per ongeluk delen van fake news kan gebeuren en ook sneller dan je denkt! Zo’n berichten zijn immers vaak zo opgesteld dat je niet meteen ziet dat het om fake news gaat. En vergissen is menselijk.

Het verspreiden van fake news is niet verboden. Je moet dus niet panikeren. Maar, wanneer je ontdekt dat je per ongeluk valse informatie hebt verspreid, is het belangrijk dat je toch actie onderneemt.

Want de verspreiding van nepnieuws kan grote gevolgen hebben. Het doel van fake news is immers om met vage geruchten en complottheorieën de manier waarop wij denken in een bepaalde richting te sturen. En dat kan gevaarlijk zijn voor onder andere de democratie en onze gezondheid (zowel mentaal en fysiek).

Door je vergissing toe te geven, toon je aan je volgers dat vergissen menselijk is. Bovendien leer je je volgers kritisch te zijn en help je weer wat desinformatie de wereld uit.

Hoe pak je dat aan?